Grenzen stellen als je partner verslaafd is

Als je partner verslaafd is, kunnen grenzen steeds verder vervagen. Misschien pas je je voortdurend aan om ruzie te voorkomen, houd je rekening met de stemming van je partner of probeer je situaties op te lossen voordat ze uit de hand lopen.

Langzaam kan het gebeuren dat het leven steeds meer wordt bepaald door het gedrag van de ander. Wat jij nodig hebt, raakt daardoor op de achtergrond.

Grenzen stellen als je partner verslaafd is kan ontzettend moeilijk zijn. Toch zijn grenzen juist in een relatie waarin verslaving een rol speelt belangrijk. Niet om je partner te controleren of te veranderen, maar om jezelf te beschermen en duidelijk te maken wat voor jou wel en niet acceptabel is.

Wat is een grens?

Een grens laat zien wat voor jou oké is en wat niet. Het gaat over hoe jij behandeld wilt worden en wat jij nodig hebt om je goed en veilig te voelen. Grenzen zijn er in allerlei relaties. Met je partner, familie, vrienden, collega’s en andere mensen om je heen.

Wanneer je weinig grenzen stelt, kun je je steeds meer aanpassen aan de ander. Je houdt misschien rekening met alles wat er kan gebeuren en stelt je eigen behoeften steeds uit. Bij een verslaving kan dit proces sterker worden. Je probeert de rust te bewaren, voorkomt conflicten of neemt verantwoordelijkheden over die eigenlijk niet van jou zijn.

Waarom is grenzen stellen als je partner verslaafd is zo moeilijk?

Een grens stellen klinkt eenvoudig, maar in de praktijk kan het behoorlijk spannend zijn. Misschien ben je bang dat je partner boos wordt. Of dat je wordt gezien als egoïstisch of ongevoelig. Misschien ben je bang om je partner kwijt te raken.

Ook kun je bang zijn dat het stellen van een grens gevolgen heeft voor de situatie. Wat als je partner meer gaat gebruiken? Wat als er een terugval komt? Wat als de situatie thuis daardoor nog moeilijker wordt?

Als je al lange tijd gewend bent om jezelf aan te passen, kan het bovendien vreemd voelen om ineens voor jezelf te kiezen. Toch betekent een grens stellen niet dat je de ander in de steek laat.

Grenzen zijn geen straf

Een grens is niet bedoeld om de ander te straffen of te controleren. Je kunt je partner niet dwingen om te stoppen met gebruiken. Je kunt ook niet bepalen hoe de ander reageert op jouw grens. Waar je wel iets over te zeggen hebt, is wat jij accepteert en hoe jij zelf reageert wanneer een grens wordt overschreden. Dat kan een belangrijk verschil zijn.

In plaats van voortdurend bezig te zijn met het gedrag van je partner, ontstaat er weer ruimte om te kijken naar jezelf.

Een grens gaat niet over wat je partner moet doen, maar over wat jij zelf doet. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: “Als je onder invloed bent, ga ik niet met je in gesprek. Ik ga dan naar een andere ruimte.” Zo maak je duidelijk wat voor jou niet acceptabel is én welke keuze jij zelf maakt.

Wat gebeurt er als je jezelf steeds wegcijfert?

Wanneer je je voortdurend aanpast aan de verslaving van je partner, kan het steeds moeilijker worden om te voelen wat jij zelf eigenlijk wilt en nodig hebt. Je bent misschien voortdurend alert. Je piekert over wat er thuis gaat gebeuren en probeert de sfeer goed te houden. Op den duur kan dat veel van je vragen. Je kunt je uitgeput, gespannen of verdrietig voelen en het gevoel krijgen dat je jezelf steeds verder kwijtraakt.

Grenzen stellen kan helpen om weer duidelijker te voelen waar jij staat. Het gaat niet om hard worden of minder van je partner gaan houden. Het gaat erom dat jij jezelf niet helemaal uit het oog verliest.

Grenzen geven duidelijkheid

Een grens geeft duidelijkheid over wat jij wel en niet kunt accepteren. Dat kan in het begin ongemakkelijk zijn. Zeker als de ander gewend is geraakt aan jouw aanpassing.

Misschien komt er boosheid of weerstand. Dat kan je onzeker maken en ervoor zorgen dat je je grens weer wilt intrekken. Maar de reactie van een ander betekent niet automatisch dat jouw grens verkeerd is. Je mag aangeven wat jij nodig hebt.

Voor jezelf kiezen is niet egoïstisch

Veel naasten vinden het moeilijk om voor zichzelf te kiezen. Je bent misschien zo gewend geraakt aan het zorgen voor je partner dat je eigen behoeften minder belangrijk lijken. Toch is voor jezelf zorgen geen egoïsme.

Je hoeft niet voortdurend beschikbaar te zijn. Je hoeft niet ieder probleem op te lossen. En je hoeft niet de gevolgen van de verslaving van een ander te dragen.

Grenzen kunnen juist zorgen voor meer zelfrespect, duidelijkheid en rust.

Je hoeft dit niet alleen uit te zoeken

Grenzen stellen wanneer je partner verslaafd is, vraagt moed. Zeker wanneer je bang bent voor de reactie van de ander of al lange tijd gewend bent om jezelf aan te passen.

Het kan helpen om eens stil te staan bij de vraag:

Waar ben ik mezelf steeds meer gaan aanpassen aan de verslaving van mijn partner?

Alleen al die vraag kan een eerste stap zijn naar meer bewustwording.

Bij Naast&Nu begeleid ik naasten van mensen met een verslaving die merken dat ze zichzelf steeds meer zijn kwijtgeraakt. Samen kijken we naar jouw situatie, jouw behoeften en waar jij weer meer invloed op kunt nemen.

Je hoeft de verslaving van je partner niet op te lossen om beter voor jezelf te kunnen zorgen.